- Sau hơn một năm thành lập, Hội Công chứng Hà Nội đã có hoạt động gì để thúc đẩy sự phát triển của nghề công chứng, cũng như đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho hội viên?
+Hội Công chứng (CC) thành phố Hà Nội là tổ chức xã hội nghề nghiệp của công chứng viên (CCV) đầu tiên trong cả nước được thành lập, hiện có gần 300 hội viên đang hành nghề tại 10 PCC và 86 VPCC. Với sự giúp đỡ của Bộ Tư pháp, của UBND TP Hà Nội và đặc biệt là sự chỉ đạo thường xuyên, kịp thời của Sở Tư pháp TP Hà Nội, Ban chấp hành Hội đã có những công tác cụ thể, đưa hoạt động Hội vào nền nếp. Đến nay, chúng tôi đã hoàn thiện được các văn kiện pháp lý, cơ cấu tổ chức, ký kết hợp tác với Hội đồng công chứng Paris, tiến hành xây dựng bộ nhận diện thương hiệu của Hội (xây dựng website, thiết kế logo, lập diễn đàn để hội viên trao đổi nghiệp vụ). Đặc biệt, Hội đã phối hợp với Sở Tư pháp xây dựng phần mềm quản lý hồ sơ công chứng, tổ chức tập huấn nghiệp vụ, kỹ năng quản lý cho các CCV và làm việc với các Văn phòng đăng ký nhà đất các quận, huyện để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc cho CCV khi hành nghề. Bên cạnh đó, các hoạt động giao lưu, thể thao, văn nghệ cũng được Hội duy trì thường xuyên để gắn kết hội viên.
Ông Chu Văn Khanh ký kết thỏa thuận hợp tác với Hội đồng công chứng Paris.
- Theo ông, sau 5 năm thi hành, Luật CC cần sửa đổi những vấn đề gì để tạo thuận lợi hơn cho hoạt động CC?
+ Luật CC đã thể hiện được rõ nét công cuộc xã hội hóa hoạt động CC của Đảng và Nhà nước ta. 5 năm qua, Luật CC đã là cơ sở pháp lý rất tốt cho hoạt động của các CCV. Tuy nhiên, từ thực tiễn cho thấy, hành lang pháp lý cho hoạt động CC còn một số hạn chế, bất cập cần được khắc phục. Do đó, Luật CC sửa đổi lần này cần xem xét, nghiên cứu sửa đổi các vấn đề về CCV, về tổ chức hành nghề CC, về việc chuyển giao thẩm quyền chứng nhận hợp đồng giao dịch từ UBND cấp huyện, cấp xã sang tổ chức hành nghề CC, về cơ chế liên thông giữa cơ quan CC và các cơ quan có liên quan, về thủ tục CC hợp đồng giao dịch, về tổ chức xã hội nghề nghiệp của CCV...
- Là một CCV, ông có bình luận gì về quan điểm bãi bỏ qui định bắt buộc CC đối với các hợp đồng, giao dịch về quyền sử dụng đất?
+ Phải nói rằng không chỉ có tôi mà tất cả các CCV, các chuyên gia pháp lý hiểu rõ bản chất cũng như vị trí, vai trò của CC đối với đời sống dân sự thì đều hết sức ngỡ ngàng về quan điểm không bắt buộc CC đối với các hợp đồng giao dịch về quyền sử dụng đất.
Trước hết, quan điểm nêu trên không nhất quán với quy định của pháp luật liên quan đến nhà ở (Luật Nhà ở qui định hợp đồng về nhà ở phải có chứng nhận của CC hoặc chứng thực của UBND cấp huyện đối với nhà ở đô thị, chứng thực của UBND xã đối với nhà ở nông thôn), không phù hợp với quy định Bộ luật Dân sự (Điều 689 Bộ luật Dân sự qui định Hợp đồng chuyển quyển sử dụng đất phải lập thành văn bản, có CC, chứng thực theo quy định của pháp luật).
Quan điểm nêu trên xuất phát từ sự nhận thức không đầy đủ về vị trí, vai trò của CC đối với đời sống dân sự, đặc biệt là đối với các giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất. Đất đai là một loại hàng hóa đặc biệt, là tài sản có giá trị rất lớn và dễ phát sinh tranh chấp. Việc CC nhằm chứng nhận tính xác thực, hợp pháp của hợp đồng giao dịch, tạo ra những an toàn pháp lý để bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia. Văn bản công chứng là cơ sở pháp lý cho cơ quan Tòa án khi phải giải quyết những tranh chấp liên quan. Trong bối cảnh trình độ dân trí nói chung và kiến thức pháp luật của người dân chưa đồng đều, thủ đoạn của các đối tượng tội phạm trong lĩnh vực đất đai, nhà ở ngày càng tinh vi, xảo quyệt thì việc CC các loại hợp đồng này sẽ ngăn chặn được các giao dịch bất hợp pháp, ngăn ngừa được các hành vi vi phạm pháp luật. Ngoài ra, các hợp đồng được CC là căn cứ rất xác đáng cho cơ quan đăng ký quyền sử dụng đất, đăng ký giao dịch bảo đảm và người dân không phải mất thời gian chờ đợi thủ tục sàng lọc hồ sơ, xác minh và giải quyết những khiếu kiện phát sinh.
Thứ hai, nếu quy định không bắt buộc công chứng thì người dân chỉ vì muốn giảm bớt một chút chi phí, với tâm lý e ngại thủ tục hoặc không nhận thức đầy đủ về trách nhiệm của mình trước pháp luật và trước đối tác của mình khi tham gia vào hợp đồng, giao dịch sẽ không thực hiện việc công chứng, và một hệ quả tất yếu là phát sinh sơ hở, thiếu sót, thậm chí là sai lệch về nội dung và hình thức của hợp đồng do lỗi chủ quan hoặc khách quan của các bên. Nếu không được công chứng viên cảnh báo, hướng dẫn, sàng lọc và ngăn chặn thì tranh chấp rất dễ xảy ra và khi xảy ra sẽ rất phức tạp, tốn kém, thậm chí gây ra những xáo trộn nhất định trong các quan hệ dân sự liên quan.
Mặt khác, nếu hợp đồng, giao dịch về quyền sử dụng đất không được công chứng, cơ quan Tài nguyên không có căn cứ để xác thực chữ ký của các bên trong hợp đồng và sẽ phải thành lập thêm một bộ phận để thẩm định những hợp đồng này hay nói cách khác là thành lập bộ phận làm chức năng của công chứng thay cho hoạt động công chứng hiện nay. Điều này dẫn đến tình trạng tăng biên chế bộ máy của cơ quan Tài nguyên, lãng phí nguồn lực sẵn có là đội ngũ công chứng viên đã được đào tạo rất bài bản.
Ngoài ra, nếu Luật đất đai không quy định công chứng bắt buộc có thể dẫn đến việc một bộ phận xấu trong xã hội sẽ lợi dụng kẽ hở này của pháp luật để chuyển nhượng cùng một mảnh đất cho nhiều người mua. Nếu tình trạng này phát triển thì không chỉ Bộ Tài nguyên môi trường mà cả hệ thống Tòa án cũng sẽ tiêu tốn nhiều nhân lực, vật lực để giải quyết các tranh chấp này. Điều này sẽ dẫn đến tâm lý hoang mang của người dân, ảnh hưởng tiêu cực đối với thị trường bất động sản.
Với những lý do trên, tôi hy vọng rằng, trong thời gian tới, quan điểm trên sẽ được cân nhắc kỹ càng để tránh ban hành ra những qui định không khả thi.
- Chân thành cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!
PV thực hiện
Theo phapluatxahoi.vn
