Mua nhà ở xã hội - “chờ hoài” chẳng thấy đâu

13/10/2016 16:11

Đã nhiều tháng qua chính sách cho vay ưu đãi mua nhà ở xã hội với lãi suất 4,8%/năm ra đời nhưng đến nay vẫn không biết lấy vốn ở đâu để triển khai. Trong khi đó, ngày 31-12-2016 chính sách này sẽ hết hiệu lực. Rất có thể, thêm một lần chính sách hỗ trợ người dân mua nhà ở xã hội bị đổ bể.

Trở ngại lớnở nguồn vốn

Dù kết quả gói hỗ trợ tín dụng 30.000 tỷ đồng cho người nghèo, người thu nhập thấp mua nhà không mấy lạc quan nhưng khi gói hỗ trợ này kết thúc, không ít người lo lắng bởi giấc mơ sở hữu nhà tiếp tục trở nên xa vời. Tuy nhiên, một tin mừng đến với người dân khi ngay lập tức có Quyết định 1013/2016 của Chính phủ về mức lãi suất cho vay ưu đãi nhà ở xã hội là 4,8%/năm tại Ngân hàng Chính sách xã hội. Trong đó, cán bộ công chức: 10.000, hộ thu nhập nghèo và cận nghèo: 39.000, lao động trong khu công nghiệp: 17.000. Tuy nhiên, việc triển khai chính sách Nhà ở xã hội đang bị ách tắc do vẫn chưa biết nguồn vốn để thực hiện chương trình này sẽ lấy từ đâu.

Đơn cử như vụ việc tại khu nhà ở xã hội Đại Kim (Hoàng Mai) Hà Nội do Cty Handico 5 làm chủ đầu tư đang trong quá trình sơn nhà và hứa hẹn bàn giao vào cuối tháng 10. Trong hợp đồng mua bán nhà tại đây, chị Thu Mai vô cùng lo lắng khi dự án ghi dự kiến bàn giao vào quý II-2017. “Nhiều dự án nhà ở xã hội tại Linh Đàm đều bàn giao chậm hơn so với dự kiến trong hợp đồng nên tôi rất sốt ruột. Chỉ cần bàn giao đến sang năm 2017 là tôi không được giải ngân hết số tiền đóng đợt cuối”, chị Mai nói.

Ông Trương Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam tỏ ra lo ngại, hiện các chủ đầu tư không còn được vay vốn ưu đãi, khách hàng thì chờ đợi chưa được vay vốn để mua nhà. Sự thiếu liên tục của các chính sách khiến cho chương trình phát triển nhà ở bị ách tắc, nhiều dự án dang dở. Trước đây nhiều người dân và doanh nghiệp đã đánh cược theo gói 30.000 tỷ đồng, giờ lại thấp thỏm chờ đợi để vay vốn với lãi suất ưu đãi 4,8% khiến người dân không có nhà, các dự án bị dang dở. Trước mắt là doanh nghiệp không bán được hàng, những dự án nhà ở xã hội sau này sẽ không còn người mua bởi những ưu đãi đó không còn. Nhiều dự án đang thi công dở dang mà DN không bán được thì dễ “ngẻo”, có thể gây hoảng loạn cho thị trường bất động sản.

Không riêng gì các dự án nhà ở xã hội, các căn chung cư thương mại diện tích nhỏ có giá dao động trên dưới 1 tỷ đồng vẫn được nhiều khách hàng săn đón ráo riết. Tuy nhiên, những sản phẩm loại này người mua vẫn phải “đỏ mắt” tìm. Thậm chí, không ít dự án tại nhiều khu vực khách hàng phải bỏ ra khoản tiền chênh vài chục đến trăm triệu. Như các dự án tại khu vực Linh Đàm, tùy vị trí và diện tích có giá chênh dao động từ 70-150 triệu đồng.

Ông Lê Ngọc Quỳnh, GĐ phụ trách kinh doanh dự án Tứ Hiệp Plaza (Thanh Trì, Hà Nội) thừa nhận, tại khu vực cửa ngõ phía Nam Thủ đô, Dự án Tứ Hiệp Plaza là dự án duy nhất chuẩn bị mở bán có mức giá dưới 20 triệu đồng/m2. Đến nay, chủ đầu tư đã hoàn thành phần móng bằng vốn tự có. Theo vị GĐ này, đối tượng mua nhà giá rẻ hiện nay dù lớn nhưng đa số vẫn trông chờ vào những gói hỗ trợ tín dụng ưu đãi dài hạn, bởi đây đều là những người có thu nhập thấp và trung bình, có lượng vốn tiết kiệm không cao. Vì thế, khi chính sách hỗ trợ không ổn định, các dự án thuộc phân khúc này sẽ rất khó khăn trong bán hàng. Việc phát triển dự án nhà bình dân cho số đông khách hàng vì thế, vẫn như một “canh bạc” với DN địa ốc. Điều này khiến nhiều người đặt ra lo ngại thị trường bất động sản đi vào vết xe đổ trước đây và liệu phân khúc nhà ở giá rẻ có đang bị “ghẻ lạnh”?

Theo đánh giá của Cục Quản lý Nhà và Thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), từ đầu năm đến nay có rất ít dự án nhà ở xã hội được khởi công mới. Cụ thể, tại Hà Nội có duy nhất dự án nhà ở xã hội tại Minh Khai, quận Hai Bà Trưng do Cty Handico 5 làm chủ đầu tư. Đây là dự án nhà ở xã hội duy nhất được triển khai ở Hà Nội từ đầu năm 2016 trong khi nhu cầu của người dân quá cao. Theo Bộ Xây dựng, một trong những nguyên nhân dẫn đến việc triển khai chậm nhà ở xã hội là do nguồn vốn hỗ trợ theo quy định tại Nghị định 100 về phát triển và quản lý nhà ở xã hội chưa được triển khai (trong khi gói tín dụng 30.000 tỷ đồng đã kết thúc cho vay).

Giấc mơ nhà ở xã hội hiện còn quá xa vời đối với nhiều người mặc dù trên danh nghĩa họ được Nhà nước hỗ trợ không ít. Ảnh: N.Khuê

“Canh bạc”của nhà đầu tư

Mới đây Ngân hàng Chính sách xã hội đã ban hành văn bản hướng dẫn nghiệp vụ cho vay ưu đãi để mua, thuê mua nhà ở xã hội. Điểm đáng chú ý là khi vay vốn tại Ngân hàng Chính sách xã hội, người vay phải thực hiện gửi tiền tiết kiệm hàng tháng tại đây với thời gian gửi tối thiểu 12 tháng kể từ ngày ký hợp đồng tín dụng. Mức gửi hàng tháng tối thiểu bằng mức trả nợ. Quy định này ngay lập tức nhận được nhiều ý kiến phản hồi, một số ý kiến cho rằng quy định như vậy là làm khó người vay bởi tìm đến nguồn tín dụng ưu đãi chủ yếu là những người có thu nhập thấp. Do đó, nếu buộc người vay vừa trả lãi ngân hàng vừa phải có một khoản gửi tiết kiệm là chưa hợp tình, hợp lý.

Ông Hoàng Minh Tế, Phó Tổng GĐ Ngân hàng Chính sách xã hội cho biết, cách hiểu của nhiều người về quy định trên là chưa đúng. Ông Tế giải thích, sở dĩ có quy định này chỉ là nhằm tạo cho người vay có ý thức trả nợ chứ không hề gây thêm khó khăn bởi thực tế trong một năm đầu tiên vay, khách hàng được ân hạn gốc một năm. Ông Tế lý giải: “Sau khi được giải ngân, số tiền hàng tháng khách hàng phải đóng là 8 triệu đồng trong đó có 5 triệu đồng gốc. Nhưng do được ân hạn gốc 1 năm nên số tiền lãi mỗi tháng phải nộp chỉ khoảng 3 triệu đồng. Như vậy, ngoài trả nợ cho ngân hàng 3 triệu đồng, khách hàng chỉ phải gửi tiết kiệm tối thiểu 3 triệu đồng chứ không phải nộp cả 8 triệu đồng”.

Với tiền gửi tiết kiệm, lãi suất được đề nghị bằng lãi suất tiền vay được Chính phủ ban hành là 4,8% một năm, Phó TGĐ Ngân hàng Chính sách xã hội cho rằng: “Mức độ ảnh hưởng của việc phải gửi tiền tiết kiệm cũng không ảnh hưởng tới khả năng trả nợ của khách hàng. Làm như vậy còn để tạo cho người thu nhập thấp có ý thức trả nợ, có thu nhập thường xuyên để trả nợ cho những năm tiếp theo”. Bên cạnh đó, điểm đáng quan tâm nhất tới thời điểm này chính là nguồn vốn nào sẽ được bố trí để thực hiện chương trình. Khi nguồn vốn chưa có, thì người có nhu cầu vay vốn chắc chắn vẫn tiếp tục nhận được những cái “lắc đầu” từ phía ngân hàng.

Lý giải về việc chưa có nguồn vốn để thực hiện chương trình cho vay ưu đãi với lãi suất 4,8%, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Đỗ Đức Duy cho biết, Bộ đã có rất nhiều văn bản phối hợp, kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài Chính, cùng Chính phủ bàn thảo nhưng hiện nay đang còn thu xếp nguồn vốn. Còn Bộ Kế hoạch và đầu tư có văn bản số 3923/BKHĐT-KCHTĐT ngày 23-5-2016 nêu lý do “Ngân sách Nhà nước dành cho đầu tư phát triển còn khó khăn, nhu cầu chi thường xuyên lớn”. Do vậy, Bộ Kế hoạch và đầu tư kiến nghị Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Xây dựng phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội và các cơ quan có liên quan huy động các nguồn vốn khác ngoài ngân sách Nhà nước để thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội.

Chỉ còn gần 2 tháng nữa là chương trình cho vay này sẽ hết thời hạn. Nếu tiếp tục chậm trễ bố trí nguồn vốn, thì rất có thể chính sách sẽ không đi vào thực tiễn, vì người dân cũng phải mất không ít thời gian để có thể hoàn thiện các thủ tục vay vốn.

Nguyễn Khuê

Theo phapluatxahoi.vn

Copyright © 2012 TinTuc.net. All rights reserved.